Ngộ độc Methanol: Một số điều lưu ý

Như mọi người đã biết, rượu mà thường ngày mọi người vẫn dùng để uống được gọi là ethanol (công thức hóa học là C2H5OH). Ngoài ra còn có một chất lỏng khác được nhận xét là giống với rượu về mọi mặt, còn gọi là methanol (công thức hoá học là CH3OH hay CH4O, thường viết tắt là MeOH).

Ethanol là loại rượu được lên men và chưng cất từ các loại ngũ cốc, các loại củ có chứa tinh bột hoặc đường (còn gọi là cồn thực phẩm), là nguyên liệu chính trong thức uống có cồn, nước hoa… Trong khi đó, methanol lại được lên men từ nguyên liệu có chứa cellulose, thường được sử dụng trong ngành công nghiệp, như một dung môi để hòa tan các nguyên liệu sản xuất chất tẩy rửa sơn, mực in máy photo, chất rửa kính xe…(còn gọi là cồn công nghiệp). Methanol là một chất có thể gây độc mạnh và không được dùng làm rượu thực phẩm như ethanol.

Khi được đưa vào cơ thể, Methanol dễ dàng được hấp thu qua ruột, da, phổi của con người và có thể đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 30 – 60 phút. Hóa chất này được phân bố rộng rãi vào các chất dịch của cơ thể với thể tích phân phối là 0,6 lít/kg, được chuyển hóa chậm và thất thường ở gan.

Khoảng 3% lượng methanol đưa vào cơ thể sẽ được đào thải qua phổi hoặc đào thải nguyên vẹn không thay đổi qua nước tiểu. Methanol mang độc tính thấp, song khi vào cơ thể, chúng sẽ bị oxy hóa thành phóc-man-đê-hít (formaldehyde). Chất này sau đó tiếp tục bị oxy hóa thành axit pho-míc (formic acid). Chính axit pho-míc là nguyên nhân gây ra các vụ ngộ độc methanol. Nó phá vỡ chức năng tế bào, làm trì trệ khả năng chuyển hóa năng lượng, khiến năng lượng bị tích tụ mà không thể giải phóng. Tích tụ axit pho-míc trong võng mạc gây tổn thương võng mạc, tổn thương thần kinh thị giác, dẫn đến mù lòa. Axit pho-míc còn gây tổn thương não bộ, có thể dẫn đến tử vong.

Thêm vào đó, để gây mù vĩnh viễn chỉ cần 10ml methanol trộn vào đồ uống, 30ml methanol (1 ngụm) có thể gây chết người.

Thông qua hình ảnh chụp cộng hưởng từ dành cho người bệnh có biểu hiện bất thường về tri giác có liên quan đến sử dụng rượu tại khoa Chẩn đoán hình ảnh – Bệnh viện Việt Nam – Thuỵ Điển Uông Bí, chúng ta có thể nhận thấy các tổn hại gây hình ảnh bất thường của não.

Để tránh được những tác dụng không mong đợi của Methanol, trong đời sống chúng ta cần:
– Tránh việc sản xuất rượu có nồng độ methanol cao để bán cho thị trường nhằm mục đích trục lợi.
– Lựa chọn và sử dụng rượu có nguồn gốc rõ ràng, đầy đủ tem chứng nhận của cơ quan chức năng.
– Không sử dụng rượu có hàm lượng Methanol >0,1%
– Không sử dụng các loại rượu có nồng độ từ 30 độ trở lên và không uống quá 25-30ml/người/ngày. Trường hợp nghi ngờ có tổn thương não liên quan đến sử dụng rượu có thể tìm đến khám tại bệnh viện gần nhất để được làm các xét nghiệm cần thiết và nhận tư vấn từ các bác sĩ.

>>> Xem thêm: H2O và H2O2: Sự khác biệt